Bitim İşlemleri Staj Raporu [2]
PAMUKLU KUMAŞLARIN REAKTİF BOYARMADDE İLE SICAKTA BOYAMA İŞLEM PROJESİ
Boyarmaddeleri ve diğer kimyasalları çözündürmek için gerekli olan su miktarı ile kumaşın üzerinde tutacağı su miktarı (1kg için 1L) flotte miktarından çıkartılarak hesaplanır. Daha sonra bu hesaba göre makineye su alınır. Ardından makine sıcaklığı 50 ºC’ ye yükseltilir. İyon tutucu ve kırık önleyici ilave tankında buharla çözündürülüp flotteye ilave edilir.
Derişik tuz çözeltisi flotteye ilave edildikten sonra 15 dakika işleme devam edilir. Tuz miktarının doğruluğunun tayini için, areometre ile konsantrasyonu ölçülür. diyagramda kontrol edilir. İlave tankı dışarıdan alınan su ile doldurulur ve boyarmaddeler burada buhar ile çözündürülüp flotteye 20 dakikada ilave edilir. Eğer aniden verilirse, kumaş ile ilk temas ettiği yerlerde koyu renkte boyamalar meydana gelir.Boyarmaddenin tamamı flotteye ilave edildikten sonra sıcaklık 2.5 ºC/dak olacak şekilde 95 ºC’ye kadar yükseltilir. Bu sıcaklıkta 20 dakika işleme devam edilir. Ardından sıcaklık 2 ºC/dak. olacak şekilde 80 ºC ‘ye düşürülür ve işleme 10 dakika devam edilir. Sonra soda alımına başlanır. Soda flotteye ani verilirse, kumaşa zarar verebileceği için 20 dakikada verilir. Soda verildikten sonra pH 10-11 olmalıdır. Soda verildikten sonra 40 dakika işleme devam edilir ve flotteye boşaltılır. Ardından kumaş 70 ºC, 60 ºC, 30 ºC’deki sularda durulama yapılır. Kumaş ani sıcaklıklarda bozulabileceği için kademeli bir yıkama yapılır.
Makineye tekrar su alınır ve 50 ºC sıcaklığa yükseltilir. Flotteye sabun ilave edilip 98 ºC’de 10 dakika çalışılır. Bir sonraki işlemde asetik asit ve yumuşatıcı 50 ºC’ de 20 dakika işleme tabi tutulup durulanır. Asetik asit pH’ı 6-6.5 seviyesine düşürerek yumuşatıcının etkili olmasını sağlar.
BOYAMA REÇETESİ
(1) Kırık önleyici
(2) İyon Tutucu
(3) Tuz
(4) Soda
(5) Sabun
(6) Asetik asit
(7) Yumuşatıcı
PAMUKLU KUMAŞLARIN REAKTİF BOYARMADDE İLE SICAKTA BOYAMA
95 ºC 20’
2ºC/dak.
(1) 80 ºC
(2) BOYA 2.5 ºC/dak. 10' 45'
(3) 15' 20'
(4) 20’
pH:10-11
50 ºC
98 ºC 10'
70 ºC 5' 60 º 5' 30 ºC 5'
Numune boşalt
(5)
70 ºC 5' 5'
20'
50 ºC
(6) (7) 5'
Boşalt
PAMUKLU KUMAŞLARIN REAKTİF BOYARMADDE İLE SOĞUKTA BOYAMA İŞLEM PROJESİ
Boyarmaddeleri ve diğer kimyasalları çözündürmek için gerekli olan su miktarı ile kumaşın üzerinde tutacağı su miktarı (1kg için 1L) flotte miktarından çıkartılarak hesaplanır. Daha sonra bu hesaba göre makineye su alınır. Ardından makine sıcaklığı 30 ºC’ ye yükseltilir. İyon tutucu ve kırık önleyici ilave tankında buharla çözündürülüp flotteye ilave edilir.
Derişik tuz çözeltisi flotteye ilave edildikten sonra 15 dakika işleme devam edilir. Tuz miktarının doğruluğunun tayini için, areometre ile konsantrasyonu ölçülür. diyagramda kontrol edilir. İlave tankı dışarıdan alınan su ile doldurulur ve boyarmaddeler burada buhar ile çözündürülüp flotteye 20 dakikada ilave edilir. Eğer aniden verilirse, kumaş ile ilk temas ettiği yerlerde koyu renkte boyamalar meydana gelir.Boyarmaddenin tamamı flotteye ilave edildikten sonra sıcaklık 2.5 ºC/dak. olacak şekilde 95 ºC’ye kadar yükseltilir. Bu sıcaklıkta 20 dakika işleme devam edilir. Ardından sıcaklık 2 ºC/dak. olacak şekilde 80 ºC ‘ye düşürülür ve işleme 10 dakika devam edilir. Sonra soda alımına başlanır. Soda flotteye ani verilirse, kumaşa zarar verebileceği için 20 dakikada verilir. Soda verildikten sonra pH 10-11 olmalıdır. Soda verildikten sonra 40 dakika işleme devam edilir ve flotteye boşaltılır. Ardından kumaş 70 ºC, 60 ºC, 30 ºC’deki sularda durulama yapılır. Kumaş ani sıcaklıklarda bozulabileceği için kademeli bir yıkama yapılır.
Makineye tekrar su alınır ve 50 ºC sıcaklığa yükseltilir. Flotteye sabun ilave edilip 98 ºC’de 10 dakika çalışılır. Bir sonraki işlemde asetik asit ve yumuşatıcı 50 ºC’ de 20 dakika işleme tabi tutulup durulanır. Asetik asit pH’ı 6-6.5 seviyesine düşürerek yumuşatıcının etkili olmasını sağlar.
BOYAMA REÇETESİ
1) İyon tutucu
2) Kırık önleyici
3) Tuz
4) 1.Soda
5) 2.Soda
6) Sabun
7) 1.Asetik asit
(8) 2.Asetik asit
(9) Yumuşatıcı
PAMUKLU KUMAŞLARIN REAKTİF BOYARMADDE İLE SOĞUKTA BOYAMA
60 ºC
10' 25'
(1) (5) 40' Numune boşalt
(2) Boya (4) 1 ºC/dak.
(3) 30' 15'
70 ºC 5'
30 ºC
98 ºC 10'
70 ºC 5' 5'
(6)
60 ºC 10'
50 ºC 20'
(7)
(8) (9)
Boşalt
POLYESTER KUMAŞLARIN DİSPERS BOYARMADDE İLE BOYAMA İŞLEM PROJESİ
Polyester lifleri insanoğlu tarafından bulunmuş kullanımı çok çeşitli olan kimyasal bir elyaftır. Polyester lifleri beyaz olarak üretilmektedir. Pamuktaki gibi yapısında boyamayı engelleyen yağ, vaks gibi maddeler bulunmamaktadır. Bu sebepten dolayı kasar işlemi polyestere yapılmaz.
Makineye flotte miktarı kadar su alınır ve kumaş yerleştirilir. Sıcaklık 50 ºC’ ye yükseltilir. Islatıcı ilave tankında çözündürülüp flotteye ilave edilir. Ardından sıcaklık 80 ºC’ ye yükseltilir ve işleme 15 dakika devam edilir. İşlem sonunda flotte boşaltılır. Bu işlemin amacı polyester liflerinin bir miktar şişmesini sağlayarak, hidrofilliğini artırmaktır. Böylece boyama işlemi düzgün bir şekilde yapılmış olur.
Boyanın ve diğer kimyevi maddelerin çözündürülmesi için gerekli olan su miktarı flotte miktarından çıkartılır. Elde edilen sonuç kadar makine içerisine su alınır ve sıcaklık 50 ºC’ ye yükseltilir. Bu sıcaklıkta pH ayarlayıcı madde, dispergatör ve egalizatör ilave tankından teker teker buhar ile çözündürülüp flotte içerisine ilave edilir.
Bu işleme pH aralığı 5-5.5 seviyesidir. Asit özelliği gösteren pH ayarlayıcı madde ile pH bu seviyeye ayarlanır. Flottenin pH’ı pH kağıtları ile kontrol edilir. Dispers boyarmaddeler, su içerisinde homojen bir şekilde durmazlar, bir süre sonra çökerler. Dispergatör, boyarmaddelerin homojen bir şekilde dağılmasını sağlar. Egalizatör ise boyarmaddelerin kumaşın her tarafına eşit dağılımını sağlayarak, düzgün boyama elde edilmesini sağlar.
Boyarmaddeler ilave tankından alınan su ile çözündürülüp 20 dakikada flotteye ilave edilir. Böylece flotte miktarı tamamlanmış olur. Boyarmaddelerin ilave tankına tamamen doldurulup çözündürülmesinin nedeni, en iyi homojen dağılımın sağlanmasıdır. Boyarmaddelerin kumaş ile ani temas edip düzgün olmayan boyamalara sebep olmaması için flotteye 20 dakikada ilave edilir. Ardından sıcaklık 80 ºC' ye yükseltilir, işleme 10 dakika devam edilir ve sıcaklık 130 ºC' ye yükseltilir. Dispers boyarmaddeler bu sıcaklıkta kumaşa tamamen fikse olurlar. 130 ºC' de 45 dakika işleme devam edilir ve sıcaklık 80 ºC' ye indirilip, flotte boşaltılır.
Boyama işleminden sonra kumaş asetik asit ve yumuşatıcı ilave edilmiş flotte içerisinde 50 ºC' de 15 dakika işleme tabi tutulur. Yumuşatıcı, kumaşın kullanım için istenilen yumuşaklığı kazanmasını sağlar. Asetik asit, pH' ı 5,5 - 6 seviyesine getirerek yumuşatıcının etkili olmasını sağlar.
BOYAMA REÇETESİ
(1) Islatıcı
(2) pH ayarlayıcı
(3) Dispergatör
(4) Egalizatör
(5) Asetik Asit
(6) Yumuşatıcı
POLYESTER KUMAŞLARIN DİSPERS BOYARMADDE İLE BOYANMASI
80 ºC 15' 30 ºC 5'
(1) Boşalt
50 ºC
130 ºC 45' 50 ºC 5'
(5)
(2) 80 ºC 10' 80 ºC (6)
(3) Boya
(4) 20'
50 ºC
BOYA LABORATUARINDA KULLANILAN YARDIMCI MADDELER
Asetik Asit: pH ayarlayıcı
Zatex SA-P Sertlik giderici
" SA-D "
Sodyum sülfat: Çektirme maddesi
Sodyum Bisülfit: Koku giderici (Çamaşır suyu)
Çamaşır suyu: Beyazlatıcı
Hidrojen Peroksit: Beyazlatıcı
Tio Sülfat: Peroksit giderici
Sodyum Hidrosülfit: Renk sökücü
Tuz: B.M'yi ayrıştırır.
Payet Kostik: Kalevi ortamı sağlar
Soda: B.M'yi Elyafa Fikse eder.
Belsoft 200 KONZ: Yumuşatıcı (Beyazlar için)
Bestamin WKS: "
Belfasin SF: "
Belfasin GT: "
Gisapon 1580: Islatıcı (Polyester için)
Cottoclarin DCS: "
Zetex HP-DWE: "
Tannex GEO: "
Cotoblanc NSR: Sabun
Locanit 2-B: "
Setolon IW: " (Koyu renkler için)
Stabifix iW: Fiksatör
Oksalit Asit: Pas giderici
Biavin 109: Kırık önleyici
Felosan RG: Yağ sökücü
Bland Cophor BBU: Optik
Bland Cophor E-R: " (Polyester için)
Apretan EM-T: Ram kolası
monoetilen Glikol: Laboratuar boya maddeleri içerisindeki yağ
1:6 FLOTTEDE TUZ - SODA ORANLARI
% Boya Toplamları g/L Tuz-Soda Oranı Tuz miktarı g. Soda miktarı g. Sıvı Tuz miktarı cc.
.............-0,1 30
10 1,8 3 6,3
0,1.........0,5 40
15 2,4 4,5 8,4
0,5............1 50
15 3 4,5 10,5
1..............2 60
20 3,6 6 12,6
2..............3 70
20 4,2 6 14,7
3..............4 80
20 4,8 6 16,8
4...............5 90
20 5,4 6 18,9
1:10 FLOTTEDE TUZ - SODA ORANLARI
% Boya Toplamları g/L Tuz-Soda Oranı Tuz miktarı g. Soda miktarı Ml Sıvı Tuz miktarı mL
0,1<............. 30
20 3 5 10,5
0,1.........0,5 40
15 4 7,5 14
0,5............1 50
15 5 7,5 17,5
1..............2 60
20 6 10 21
2..............3 70
20 7 10 24,5
3..............4 80
20 8 10 28
4>............... 90
20 9 10 31,5
İŞLETME MAKİNE PARKURU
HAM KONTROL MAKİNESİ
Adedi: 3
Üretici firma : Özbilim Makine Sanayi
Günlük Üretim Kapasitesi: 3000 kg
Günlük Kullanım Süresi: 8 saat / gün
Kumaş kontrolünün yapılışı: top halindeki ham kumaşlar, kumaş kontrol makinesinin sandık kısmına yerleştirilir. Kumaş makinenin üt kısmındaki silindirlere ve makaraya beslenir. Kumaşın her iki yüzeyini de gösteren hareketli iki aynanın arasındaki kılavuzdan geçirilir. Daha sonra alttaki silindirlere sarılıp tekrar top haline getirilir.
Kumaş kontrolü yapan kişi aynaların karşısına oturur, kumaşın her iki yüzünde bulunan hataları aynalara bakarak tespit eder.
Örme aşamasında yabancı elyaf uçuntularını iğne kancasına tutunarak hata vermesi, delikler, lycra kaçığı, yağ lekesi, iplikten kaynaklanan hatalar.
HAM KUMAŞ KONTROL MAKİNESİNİN BÖLÜMLERİ
1. Kumaş sandığı
2. Silindir-I
3. Kumanda Paneli
4. Silindir -II
5. Ayna -I
6. Ayna -II
7. Sarma silindiri -I
8. Sarma silindiri -II
9. Metre
10. Kumanda Buton
OVERFLOW MAKİNESİ
Adedi: 3
Üretici Firma: Metal makine
Üretim Kapasitesi: 25 kg., 80 kg, 300 kg
Günlük Kullanım Süresi: 24 saat/ gün
Pamuk , viskon ve bunların karışımlarının boyanmasında iyi sonuçlar verir. Düşük flotte oranlarında çalışıldığında su , buhar, boya ve kimyevi maddelerden tasarruf yapılmasını sağlar. Kumaş gerilime uğramamakta ve hırpalanmamaktadır. Boyama esnasında kumaş sürekli hareketli olduğundan kırışıklık izi olmamaktadır. Kumaş, makinedeki boya flottesi içerisinde hareket etmektedir. Bu da boyama süresini kısaltmaktadır. Makine tamamen molibden katkılı paslanmaz çelikten imal edilmiştir. Her makinenin otomatik kontrol panosu bulunmaktadır. T-heise boyama makinesinden farklı olarak 100 ºC üzerinde işlem yapılamaz.
MAKİNENİN YARDIMCI ÜNİTELERİ
Rezerve Tankı: Tamamen paslanmaz çelikten imal edilmiştir. Makinenin yanında bulunmaktadır. Tankın üzerinden su, alttan ise buhar verilmektedir. Ayrıca ilave tankının üst tarafından bir boru vasıtası ile çözündürülmüş tuz verilmektedir. Terbiye işlemlerinde kullanılacak olan maddeler burada çözündürüldükten sonra banyoya verilir.
Sirkülasyon Pompası: Isı değiştiricinin altına monte edilmiştir. Pompa bir motor yardımıyla çalıştırılmaktadır. Pompa rezerve tankında hazırlanmış olan çözelti ısı değiştiriciden geçirerek boyama kazanına iletmektedir. Ayrıca boyama kazanından gelen banyoyu ısı değiştiriciden geçirerek tekrar banyoya iletmektedir.
Isı Değiştirici: Sirkülasyon pompasının üstünde bulunmaktadır. Isı değiştiricinin giriş ve çıkışlarından buhar verilmektedir. Bu buhar ısı değiştiricinin içerisine yerleştirilmiş borulardan geçmektedir. Sirkülasyon pompasından gelen banyo ısı değiştiricide bu buhar yardımıyla ısıtılmaktadır. Böylece soğuk olarak gelen banyo,ısıtılmış olarak kazana dönmektedir.
Tambur : Makinenin hemen girişinde yer almaktadır. Tamburun hızı işlem sonuna kadar sabittir. Tambur kumaşın banyo içerisindeki hareketini sağlar. Kumaş makine içerisinde sürekli döndüğünden boyama işlemlerinde abraj olma tehlikesi azdır.
YAŞ AÇMA MAKİNESİ
Adedi :1
Üretici Firma : Santex
Üretim Kapasitesi :450 kg
Günlük Kullanım Süresi :24 saat/gün
Terbiye dairesinde işlem görmüş örgü kumaşlar fiziksel olarak bozulmalara uğrar. Bu bozulmaları gidermek için yaş açma makineleri kullanılır. Yaş açma makinesinden geçen kumaşlar doğal formunu kazanır.
KURUTMA MAKİNESİ
Adedi : 1
Üretici Firma : Santex
Üretim kapasitesi :4000kg/gün
Kullanım Süresi : 20 saat/gün
Makine iki kamaralıdır. Max. sıcaklık 180 ºC’ dir. Kumaş düz bir kayışa sevk edilir. Makine içerisinde kumaş, devamlı ısıtılan hava ile kurutulur. Kumaşın alt ve üstündeki memeciklerden üflenen hava ile bir sirkülasyon sağlanmaktadır. Kumaş iki bant arasında hareket eder. Kumaş beslenmesine dikkat edilmelidir. Kumaş yetersiz beslenirse, iyi olmayan çekmezlik değerleri elde edilir. Kumaş fazla beslenirse kumaşın eninde ıslak çizgiler oluşur. Tüp sanfora gidecek kumaşlar üzerinde % 2-3 ramöze gidecek kumaşlar üzerinde % 7-15 arasında nem olmalıdır.
RAMÖZ
Adedi :1
Üretici Firma : Santex
Üretim Kapasitesi:200kg/saat
Kullanım Süresi :15 saat/gün
Ramöz açık en kumaşların en tespitinde ve termofiksaj işleminde kullanılmaktadır. Ramözde kumaşın iletimini sonsuz zincirler sağlamaktadır. Kumaş iğnelerden geçirildikten sonra buharlamaya girer. Daha sonra gerdirilerek kurutma kamaralarına girmektedir. Kamaraların sıcaklığı pamuk için 150 ºC, polyester ve lycralı kumaşlar için 180 ºC ‘dir. İşletmede kullanılan ramöz üç kamaralıdır. Çıkışta nem ölçme cihazı ile nem ölçülür, buna göre de sıcaklık ayarlanır. Lycralı malların termofiksajında ve süprem gibi ince kumaşların ramdan geçirilmesi esnasında kumaş kenarlarında kıvrılma olabilir. Bunu önlemek için kumaş kenarları kolalanır ve ram çıkışında bıçaklar sayesinde kolalanan yerler kesilir.
Kumaş Girişi-------En Açma ve May Düzeltme-----Ignelere Takma ----Kenar Zamklama----Buharlama --------Kurutma------Kenar Kesme
SANFOR
Sanfor makinesinde kumaşa çekmezlik verilmektedir. Çekmezlik işlemi yapılan kumaşlar kullanım sırasında orijinal şeklini korumaktadır. Kullanımda ısı, nem, su gibi etkenler kumaşın uzamasına ve genişlemesine sebep olmaktadır. Kumaşın çekmezlik değeri düştükçe gramaj ve dolgunluğu artar. İşletmede tüp ve açık sanfor olmak üzere iki adet sanfor makinesi bulunmaktadır.
TÜP SANFOR
Tüp örme kumaş makineye beslenir, kumaş açıcıdan geçer daha sonra buharlanır. Tüp örme kumaş iki tane sonsuz keçe ve iki çelik silindirden geçmektedir. Burada kumaşın hem ön hemde arka yüzü keçe ve silindire değerek ilerlemektedir. Daha sonra kumaşlar katlanarak makineden çıkmaktadır.
AÇIK EN SANFOR
Kumaş kenar açıcılardan geçerek buharlamaya gelir. Buharlandıktan sonra keçeli kalandır da çekmezlik verilir. Tambur üzerindeki keçe tarafindan tambur üzerine sıkı bir şekilde bastırılır. Keçenin kumaşa basan yüzeyi genişlemektedir. Daha sonra ısıtılmış silindirlerden geçirilir. Isıtılınca sıkıştırıldığı zamanki şeklini alır.
ÜTÜ
Ütü ile kumaşa düzgün ve parlak bir yüzey kazandırılmaktadır. Sanfor makinesine benzer. Fakat kumaş sıkıştırılmamaktadır.
Kamgarn kumaşı fikse ederek ezer yumuşaklık ve tutum kazandırır kumaşın her iki tarafına uygulanır. Kumaşın verilen buhar kondens yapmayacak şekilde ayarlanır.
Ütüleme işlemi lastik bant ile metal silindir arasında gerçekleşmektedir. Kumaş silindire gelmeden önce soğuk su ile ısıtılır. Metal silindirin sıcaklığı sabit olarak 128 ºC’ dir. Dikkat edilecek en önemli nokta : materyal makineye girerken ön yüzü muhakkak lastik bant tarafında olmalıdır. Aksi takdirde kumaşın yüzü metal silindirden dolayı parlak olur. Bu istenmeyen bir durumdur.
Metal silindir sıcaklığı 128ºC
Kumaş hızı 20 m/ dak.
Baskı ayarı 30-70 bar
Su ayarı 0,3 bar.
ZIMPARA MAKİNESİ
Zımparalama ile kumaşa ince bir tüylendirme verilir. Zımparalama sadece açık en kumaşlara yapılır. Tüp örme kumaşlara zımparalama uygulanmaz. Zımparalamada kumaş zımpara kağıdı ile kaplı bir silindir üzerinden geçirilir. Genellikle kalın süpremlere ve interloklara uygulanır.
ŞARDONLAMA MAKİNESİ
Şardonlama ile kumaştaki ipliklerin içerisinden çekilir ve böylece lif uçları kumaşın yüzeyine çıkarılmış olur. Kumaş tüylü ve hacimli bir görünüm kazanır. Makinede üst üste yerleştirilmiş iki tambur bulunmaktadir. Bu tamburların etrafında birçok silindir bulunur. Hem açık hemde tüp halindeki kumaşlara şardonlama işlemleri yapılır. Şardonlamanın kumaşa kazandırdığı özellikler; hava hapsedilir, kumaşın ısıtma özelliği arttırlır, yumuşak tutum, su ve leke itici özellik kazandırılır. Şardonlama ile belli bir miktar lif kaybı olur bu da ağırlık kaybına neden olur.
BUHAR VE ISI ÜRETİMİ
İşletmenin ısı ve buhar ihtiyacı kazan dairesinde bulunan iki adet buhar kazanı ve bir adet kızgın yağ kazanından elde edilmektedir. Buharın üretimi için gerekli olan su kondens tankından alınmaktadır. Su borular vasıtası ile buhar kazanına doldurulmaktadır. Kazanın içerisine borular yerleştirilmiştir. Bu borulara fuel-oil alevi gönderilerek ısıtılır. Böylece buhar elde edilir, elde edilen bu buhar borular vasıtası ile makinelere gönderilir.
İŞLETME SUYU
İşletmede hem kuyu suyu hem de taşıma suyu kullanılmaktadır. Deponun kapasitesi 350 tontur. Suyun işletmede kullanılabilmesi için belli bir sertlik seviyesinde olması gerekmektedir.
ATIK SU ARITMA TESİSİ
İşletmede kullanılan sular kanallar vasıtası ile ana tesisin dengeleme havuzuna getirilir. Dengeleme havuzuna gelmeden eleklerle katı pislikler arıtılır. Dengeleme havuzunda atık su homojenleştirilir. Daha sonra atık su nötralizasyon havuzuna gelerek pH ‘ı (6.5-8.5) ayarlanmaktadır. Biyolojik arıtmada mikroorganizmalar atık maddeleri besi olarak kullanır. Havalandırma havuzunda havalanan atık su çökertme havuzuna geldiğinde havalandırma havuzunda oluşan mikroorganizma kütlesi dibe çöker. Kimyasal arıtmada kireç, demir sülfat ve poli elektrolit maddeleri kullanılmaktadır. Bu maddeler hızlı ve yavaş karıştırma diye adlandırılan havuzlara gönderilmektedir. Bu havuzlarda birtakım kimyasal reaksiyonlarla atık maddeleri çökertilmektedir. Kimyasal ve biyoloji arıtma havuzunda çökertilen atıklar çamur yoğunlaştırıcıya iletilmektedir. Daha sonra çamur pres filtreye gönderilmekte , katı hale getirilip tesisten uzaklaştırılmaktadır.
JET MAKİNESİ
Adedi : 4
Üretici Firma : Theis
Üretim Kapasitesi : 160kg,400kg,650kg,600kg
Kullanım Süresi: 24saat/gün
Jet makinesi ile düşük flotte oranında ve yüksek ısıda işlem yapılabilmektedir. Kumaş makineye halat formunda girmektedir. Düşük sıcaklıklarda ve 140 ºC’ ye varan sıcaklıklarda işlem yapılabilmektedir. Makinede tüp başına 150 kg düşmektedir .
Kumaş makinesinin ön kısmındaki rehber vinç ile kazanın içerisine iletilir. Kumaş pileler oluşturarak banyoya ulaşır. Kazanın içerisinde delikli tambur vardır. Kumaş hareketi bu tambur içerisinde sağlanır. Kumaşın makine içerisinde bir turu için geçen zaman önemlidir. Makine turu iyi ayarlanmaz ise kumaşta abrajlı boyamalar oluşabilir.
Kumaşa yüksek basınç uygulamak ve gerekenin üstünde bir hız ile çalıştırmak kumaşta yıpranma ve tüylenmelere yol açar. Düşük basınç ve yavaş hız ile çalıştırıldığında ise düzgün olmayan boyamalar elde edilir.
MAKİNENİN YARDIMCI ÜNİTELERİ
1-İlave tank: Boyarmaddelerin ve diğer kimyevi maddelerin çözündürme işlemi burada yapılmaktadır. Tankın altından buhar, üzerinden ise su verilmektedir. Ayrıca ilave tankının üst tarafından bir boru vasıtası ile çözündürülmüş tuz verilmektedir. Kimyasallara ilave tankından banyo pompasına gönderilmektedir.
2-Sirkülasyon pompası: Kartuş filtresinin altında bulunmaktadır. Pompa ilave tankındaki çözeltileri ve kazandan gelen banyoyu emer. Banyoyu ve çözeltiyi basınçlı bir şekilde kartuş filtresinden ve ısı değiştiriciden geçirir, makinenin üstünden kazana verilir.
3-Kartuş filtresi: Kartuş filtresi ısı değiştirici ile sirkülasyon pompası arasında yer alır. Banyo pompasından gelen sıvı burada süzülmektedir. Sivi içerisinde bulunan lifler, iplik parçaları vb. maddeler kartuş filtresinde çoraplar vasıtası ile süzülmektedir. Her işlemde çoraplar değiştirilmektedir.
4-Isı değiştirici: Isı değiştirici kartuş filtresinin yanında bulunmaktadır. Borular vasıtası ile gelen sıvı ise ısı değiştiricide ısıtılmakta ve soğutulmaktadır. Max. soğutma sıcaklığı 15 ºC ve max. ısıtma sıcaklığı 140 ºC ‘dir.
5- Direnç termometresi: Isı değiştirici ve boyama kazanı arasındadır. Sıcaklığı gösterir.
6- Rehber vinç: Makinenin üstünde bulunmaktadır. Kumaşı makinenin ön kısmından arka kısmına iterek kumaşı kazan içerisindeki hareketini sağlamaktadır.
7- Otomatik kontrol üniteleri: Makinenin sıcaklığını, makinede geçen tur sayısını, su alımını vb. işlevlerin yapılmasını sağlayan üniteler bulunmaktadır.
A : Boyama kazanı
B : Tambur silindir
1 : Kısma valfı
2 : Durdurma valfa
3 : Banyo pompası
5 : Ekleme pompası
12 :Buhar desteği
12a :Kondanzasyon dönüşü
13 : Soğuk su girişi
13a : Soğuk su dönüşü
14 : Güvenlik valfı
26 : İlave pompası
29 : Sıcak eşanjör
30 : Geri dönüşsüz valf
56 : Deneme aygıtı
57 : Dikiş dedektörü
83 : Rehber vinç
84 : Boşaltıcı vinç
85 : Kontrol bölgesi
309 : Su valfı
390 : Su sübapları
600 : İlave tankı
610 : Destek valf enjeksiyonu
611 : Su uzaklaştırma valfı
615 : İlave tank alıcısı
615.a : Tuz çözücü
688 : Buhar valfı
800 : Kartuş filtresi
800.1 : Kademe filtresi
811 : Su uzaklaştırma filtresi
1360 : Hava çıkış sübapları
1700 : Su sayacı
BASKI BÖLÜMÜ
Fabrikanın baskı bölümünde parça baskı işlemi yapılmaktadır. Parça baskı bölümünde baskı işlemi yapan iki tane baskı makinesi ile bir tane kurutma makinesi bulunmaktadır. Bu makineler ile seri üretim sağlanmaktadır.
PARÇA BASKI İŞ AKIŞI
Müşteri baskısının yapılmasını istediği deseni işletmeye getirir. Baskısı yapılacak desenin şablonları dışarıda yapılır. Desende bulunan her renk için boya hazırlanması işlemi boya mutfağında yapılır. Boya mutfağında müşterinin istediği renkler tutturulmaya çalışılır. Renkler tutturulunca numune masasında üç tane örnek baskı hazırlanır. Bu örnek baskılardan ikisi müşteri temsilcisine verilir ve bir tanesi de boyahanede kalır. Örnek baskı onaylanırsa seri üretime geçilmektedir. Seri üretime geçmek için boya reçetesinin hazırlanması gereklidir. Boya reçetesi hazırlandıktan sonra baskı ve fikse işlemleri yapılarak proses tamamlanmış olur.
BOYA REÇETELERİNİN HAZIRLANMASI
İşletmede baskı işlemleri plastik ve pigment boyalarla yapılmaktadır. Pigment boyarmaddeler tek başlarına boyama yapamazlar, mutlaka gerekli miktarda pat ile karıştırılması gerekir.
Pat Hazırlanması
Pat; içine pigment boya atılarak renklendirilebilen ve bir çok kimyasal maddelerin karışımı ile elde edilen bir maddedir. Pigment boyalar suda çözünmezler. Elyafa bağlanmaları için pat halinde olmaları gerekir.
Kullanılan maddeler Görevleri Kullanım miktarı
Binder: Boyanın kumaş üzerinde kalıcı olmasını sağlar. 120 ve 50 g / kg
Emülgatör: Karışmayan iki sıvının birbirine bağlanmasını sağlar. 12 g/kg
Kıvamlaştırıcı: Patın akıcılığını sağlar. 25 g/kg
Üre: Boyanın kurumasını önler. 10 g/kg
Amonyak: Patın pH’ ını ayarlar . 2 g/kg
Diamonyum fosfat:Patın akıcılığını arttırır. 2 g/kg
Fiksatör: Boya haslığını arttırır. 5 g/kg
Su: Patın karışmasını sağlar. 774 g/kg
Plastik Boya Reçetelerinin Hazırlanması
Plastik boyalarda pat denilen olay yoktur. Renkler standarttır. Standart renk dışında kalan bir renk hazırlanacağı zaman, standart boyalar kendi aralarında bir oran dahilinde karıştırılır. Plastik boyalar suda çözünmezler ve ısıya karşı hassastırlar.
Toplamı yaklaşık 1 kg olacak kadar bir boya aşağıdaki gibi hazırlanır;
Boyanın adı Boyanın miktarı
A X=8
B Y=4
C Z=20
Burada en büyük rakam baz alınır , hazırlanacak olan boya miktarı ile kıyaslanır. Bu rakama ulaşmak için kaç ile çarpılması gerekiyorsa o rakam ile çarpılır.
20 x 40 =800g
3 x 40 =120g
7 x 40 =280g
1200g
PARÇA BASKI MAKİNELERİ
Makine markası : M.H.M
Basabileceği maksimum desen alanı : en=48 cm , boy=68 cm
Basabileceği renk sayısı : 8
Makine markası: SHENCK
Basabileceği maksimum desen alanı: en= 48 , boy=68
Basabileceği renk sayısı : 6
Palet: Baskı yapılacak kumaş palete serilir. Paletler desen ebatlarına göre değişmektedir. Makinenin kollarına monte edilmektedir. Dikdörtgen şeklinde metalden yapılmıştır.
Rakle: Şablon üzerindeki boyayı ileri geri hareket ettiren parçadır.
Şablon: Her bir desen ve desene ait renkler için ayrı ayrı hazırlanır. İpekten yapılmıştır.
İstasyon: Üzerine şablon yerleştirilen makine parçasıdır.
Ara Kurutucu: Boyayı çok hafif kurutmak amacı ile kullanılan elektrikli bir kurutucudur. Makinenin istasyonuna monte edilir. Ara kurutucu zemin renginin baskı renginden daha fazla ön plana çıkması durumunda kullanılır.
Hazırlanan boyalar istasyona yerleştirilmiş olan şablonların yüzeyine konur. Boyanın kumaş yüzeyine geçmesini sağlayan rakleler yerleştirilir. Plastik boyalar, pigment boyalara göre daha kıvamlı oldukları için plastik boyalarda sert rakleler kullanılır. Desen boyutlarına göre palet seçilir ve makineye monte edilir. Yolunma olacak gibi ise ara kurutucu yerleştirilir.
Kumaşın palete yerleştirilmiş şekli; X ve Y eksenlerinin palet üzerine çizilmesi gerekmektedir. Burada X ekseni paletin ortasında, Y ekseni ise paletin uygun görülen yerinden enine çizilir. Şablonun kenarı Y ekseni ile üst üste gelmelidir. Kumaş palete serilirken kumaşın Y eksenine gelecek uç kısımları bu çizgi üzerine denk getirilir. Kumaşın orta çizgisi de X ekseninden çizilmiş olan ölçülerin üzerine denk getirilir. Baskı için gerekli olan bu işlemlerde tamamlandıktan sonra üretime geçilir. Baskı işlemi yapılan kumaşlar kurutma makinesinde fikse edilir. Kumaşların fikse işlemi de bitince parça baskı projesi tamamlanmış olur.
KALİTE KONTROL BÖLÜMÜ
Gelişen teknoloji, ekonomik şartlar, rekabet koşulları, Pazar yarışı ve kalite anlayışı süratli karar alınması ve yanlış yapmamayı gerektirmektedir. Bunun için her yönetim kademesinin, karar ve uygulama safhalarında tüm kalite kontrol bilgileri ile donatılmış olması gerekir.
KALİTE
Bir mamulün kullanılmasında uygunluğu tayin eden özelliklerin tamamıdır. Mamulün kalitesi değişkendir, kalite kendi başına var olamaz. Mamulün kullanılış şekline bağlıdır. Müşteri bir mamulü satın alırken bazı beklentileri vardır. Bunlar ; hangi amaç için satın aldığı, mamulün görünüşü vs.. ancak fiyatta etkili bir faktördür.
Bir mamulün kalitesine yaratılmasında genellikle her birinin özel rolü olan üç aşama göz önüne alınır.
İmalat öncesi safhası
İmalat safhası
İmalat sonrası safhası
İmalat kolaylığına ve müşteri ihtiyaçlarına bağlı olarak, proje mükemmelliği,
PROJE KALİTESİ
İmalatın projeye uyma sadakati, UYGUNLUK KALİTESİ.
Ham maddeden alıp, mamul hale getirirken yapılan işlemlerin doğru olarak yapılması, KULLANIM KALİTESİ
İmalat kolaylığına ve müşteri ihtiyaçlarına bağlı olarak, proje mükemmelliği, PROJE KALİTESİ
İmalatın projeye uyma sadakati, UYGUNLUK KALİTESİ.
Ham maddeden alıp, mamul hale getirirken yapılan işlemlerin doğru olarak yapılması, KULLANIM KALİTESİ
Bu üç kalite mamulün kalitesini meydana getirmekte düşük kalite bir mamul bu kalitelerden birinin yetersizliği halinde, diğer ikisi yeteli olsa dahi ortaya çıkabilir.
KONTROL
Yönetimde planlanan durum ile fiili durum arsındaki sapmaları tespit etmek, bu sapmaları önleyici ve giderici tedbirler olarak hedefe ulaşmaya çalışmak, anlamında kullanılır.
Kalite kontrol, üretilen mal veya hizmette tüketicinin aradığı özelliklerin tespit edilmesi, bu özelliklerin taşımasının planlanmasını, uygulanması, muayenesi ve düzeltmelerin yapılmasını kapsayan ve tüketiciyi koruduğu gibi üreticiyi de koruyan bir yönetim sistemidir.
TOPLAM KALİTE KONTROL
Kalite kontrol sadece, kalite kontrol bölümünü değil işletmenin tüm bölümlerini ilgilendiren ve onlara belirli sorumluluklar veren bir fonksiyondur.
Hata kontrolü ise iki bakış açısından yapılır.
07.12.2009 22:00:00